Łyżeczkowanie macicy to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów ginekologicznych. Większości kobiet kojarzy się z poronieniem, ale wskazań jest znacznie więcej. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega abrazja, jak przebiega krok po kroku, czy boli i czego nie wolno robić po zabiegu.
Spis treści
Co to jest łyżeczkowanie macicy?
Łyżeczkowanie macicy, czyli abrazja, to zabieg diagnostyczno-leczniczy. Polega na rozszerzeniu kanału szyjki macicy i usunięciu zawartości jamy macicy — najczęściej warstwy czynnościowej endometrium, czyli błony śluzowej. Pobrany materiał trafia do badania histopatologicznego.
Procedurę wykonuje się w warunkach szpitalnych, zwykle w ramach hospitalizacji jednodniowej. Trwa około 10–20 minut.
Wskazania do łyżeczkowania macicy
Lekarz może zlecić łyżeczkowanie macicy między innymi w takich sytuacjach:
- poronienie niezupełne lub zatrzymane, gdy w macicy pozostają tkanki ciążowe — piszemy o tym szerzej we wpisie poronienie chybione;
- niekompletne łożysko po porodzie;
- nieprawidłowe, obfite lub przedłużające się krwawienia z dróg rodnych;
- krwawienia i plamienia po menopauzie;
- podejrzenie przerostu endometrium, polipa albo zmian nowotworowych;
- niejasny obraz w badaniu USG;
- diagnostyka niepłodności;
- wrośnięta wkładka domaciczna, której nie da się usunąć ambulatoryjnie.
Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest rozwijająca się ciąża — dlatego wcześniej wyklucza się ją badaniem beta-hCG. Abrazji nie wykonuje się też przy ostrym stanie zapalnym dróg rodnych.
Jak przygotować się do łyżeczkowania
Przed abrazją lekarz zleca zwykle badania krwi i moczu, czasem cytologię. W dniu zabiegu trzeba być na czczo, bo pacjentka otrzymuje znieczulenie. Anestezjolog pyta o alergie i przyjmowane na stałe leki — te przeciwkrzepliwe zwykle odstawia się kilka dni wcześniej, ale zawsze po konsultacji z lekarzem, nigdy na własną rękę. Do szpitala warto zabrać dokumenty, wyniki badań, podpaski, koszulę nocną i klapki.
Jak wygląda łyżeczkowanie macicy krok po kroku
Przebieg jest schematyczny:
- Pacjentka zostaje ułożona na fotelu ginekologicznym i otrzymuje znieczulenie — najczęściej krótkie znieczulenie dożylne lub ogólne.
- Personel dezynfekuje okolice sromu i krocza.
- Lekarz zakłada wziernik oraz kulociąg, żeby uwidocznić szyjkę macicy.
- Sondą ocenia długość jamy i położenie trzonu macicy. Na tym etapie może pobrać najmniejszą łyżką tkankę z kanału szyjki.
- Rozszerza kanał szyjki macicy specjalnymi rozszerzadłami, od najmniejszego do największego.
- Wprowadza łyżkę i usuwa materiał z każdej ze ścian macicy.
- Pobrany materiał trafia do sterylnych pojemników i jest wysyłany do laboratorium.
Po wszystkim pacjentka jest wybudzana i pozostaje kilka godzin pod obserwacją. Jeśli nie ma powikłań, zwykle jeszcze tego samego dnia wraca do domu — ale nie powinna prowadzić samochodu, więc warto zorganizować sobie kogoś do towarzystwa.
Czy łyżeczkowanie macicy boli?
Sam zabieg nie boli, ponieważ przeprowadza się go w narkozie. Pacjentka śpi i nie pamięta jego przebiegu. Dolegliwości pojawiają się dopiero później: przez kilka dni utrzymują się skurczowe bóle podbrzusza, przypominające bóle miesiączkowe, oraz krwawienie lub plamienie. Zwykle mija to w ciągu tygodnia.
Rekonwalescencja i zalecenia po łyżeczkowaniu
Przez kilka dni po abrazji obowiązuje oszczędzający tryb życia. Nie należy:
- współżyć — najlepiej do pierwszej miesiączki po zabiegu;
- korzystać z gorących kąpieli, basenu i sauny (prysznic jest w porządku);
- używać tamponów;
- dźwigać i intensywnie ćwiczyć.
Do codziennych zajęć większość kobiet wraca po 5–7 dniach; lekarz zwykle wypisuje zwolnienie na kilka dni. Pełna regeneracja macicy zajmuje około 4–6 tygodni i mniej więcej wtedy wraca miesiączka. Po łyżeczkowaniu wykonanym z powodu poronienia zalecana jest wizyta kontrolna po 2–3 tygodniach. Trzeba też pamiętać o odebraniu wyniku badania histopatologicznego.
Możliwe powikłania
Łyżeczkowanie to procedura o niskim ryzyku, ale inwazyjna. Rzadko mogą wystąpić: zakażenie jamy macicy, silne krwawienie, perforacja ściany macicy, powikłania znieczulenia oraz zrosty wewnątrzmaciczne (zespół Ashermana), które mogą wpływać na płodność i są leczone chirurgicznie.
Do lekarza lub do szpitala trzeba zgłosić się niezwłocznie, jeśli po powrocie do domu pojawią się: nasilające się krwawienie, gorączka lub dreszcze, silny ból brzucha albo upławy o nieprzyjemnym zapachu. Konsultacji wymaga też brak miesiączki przez trzy miesiące po łyżeczkowaniu.
